Trzustka, podstawowy gruczoł trawienny
Drugim obok wątroby gruczołem trawiennym jest trzustka. Wydzielane przez nią enzymy są niezbędne do prawidłowego trawienia pokarmów. Trzustka składa się z głowy (objętej pętlą dwunastnicy), szyjki i ogona. W przeciwieństwie do wątroby umiejscowiona jest przede wszystkim po lewej stronie (nadbrzusze i lewe podżebrze).
Wydzielina (sok) trzustki zbiera się (jednakowo do żółci w wątrobie) w przewodach. Wyróżniamy dwa główne przewody: przewód trzustkowy (uchodzi wspólnie z przewodem żółciowym wspólnym w dwunastnicy) i przewód trzustkowy dodatkowy (uchodzi na brodawce mniejszej dwunastnicy).
Jednakowo jak wątroba, miąższ trzustki dzieli się na mniejsze jednostki - pęcherzyki, które wydzielają enzymy trawienne. Pośród nimi rozproszone są tzw. wyspy trzustkowe, które zamiast do dwunastnicy wydzielają własną zawartość (hormony) do krwi. Są więc gruczołem wydzielania wewnętrznego.
Najważniejszy enzym trawiący białka to trypsyna. Inne, mniej znane, to m. in. chymotrypsyna A i B, elastaza oraz dodatkowo karboksypeptydazy A i B. W dodatku sok trzustkowy zawiera enzymy lipolityczne, czyli trawiące tłuszcze (przede wszystkim lipazę trzustkową, fosfolipazę A i B oraz esterazy), enzymy glikolityczne, czyli trawiące cukry (alfa amylaza) oraz dodatkowo rybonukleazę i dezoksyrybonukleazę - rozkładające kwasy nukleinowe. Upośledzenie funkcji zewnątrzwydzielniczej trzustki obserwuje się dopiero po uszkodzeniu mniej więcej 90% miąższu.
Sok trzustkowy uchodzi do dwunastnicy przewodem trzustkowym, łączącym się z przewodem żółciowym, którym transportowane są produkty wątroby i pęcherzyka żółciowego. Enzymy wydzielane są w formie nieczynnej. W jelicie cienkim są aktywowane i tam wykonują własną pracę. Wydzielanie soku trzustkowego w czasie posiłku stymulują hormony jelitowe.
Adres www: http://50.91.195.64
